Historie 1000 km Spa belicht in prachtig nieuw boek

Evenement 13 nov. 2026

Tijdens de jaarlijkse klassiekerbeurs van de Rétromobile Club de Spa werd afgelopen zondag het boek “Les 1000 km de Spa – La saga part. 1” gepresenteerd. Auteur Eric Faure en illustrator en uitgever Benoît Deliège hebben in een prachtig werk op 224 pagina’s met 485 foto’s en 17 schitterende tekeningen van Deliège de historie van de 1000-kilometer-race voor sportwagens in de Ardennen tot en met 1975 vastgelegd. Voor liefhebbers een niet te missen standaardwerk, waarin Porsche een hoofdrol speelt.

Een lange-afstandsrace voor sportwagens van internationaal kaliber is iets wat we in ons land moeten missen en ook in het verleden nooit hebben gehad. Liefhebbers van deze categorie van autosport moeten uitwijken naar het naburige buitenland: op de Nordschleife van de Nürburgring vonden tot in het Groep C-tijdperk in de jaren tachtig WK-wedstrijden plaats en op het Circuit de Spa-Fancorchamps in de Belgische Ardennen was er jarenlang de 1000-kilometer-race, tegenwoordig als onderdeel van het FIA World Endurance Championship een wedstrijd van zes uur, officieel aangeduid als TotalEnergies Six Hours of Spa-Francorchamps. Overigens niet te verwarren met de Spa Six Hours, want dat is een evenement voor historische raceauto’s, dat doorgaans in september plaatsvindt.

De jaarlijkse sportwagenrace is een van de drie grote evenementen op het Circuit de Spa-Francorchamps, naast de Formule 1-Grand Prix en de 24-uursrace, vroeger met name voor toerwagens, maar sinds het begin van deze eeuw het domein voor GT-auto’s. De 24-uursrace vierde in 2024 het eeuwfeest, hoewel er meerdere lange hiaten in de historie van het evenement zitten. Rond het 100-jarig jubileum verschenen er meerdere boeken, waarvan het meest diepgravende werk zeker de uitgave van inmiddels gepensioneerd autosportverslaggever Eric Faure en illustrator en uitgever Benoît Deliège onder de titel "Les 24 Heures de A à Z” was. Een jaar later verscheen van hetzelfde duo “100 ans de 24 Heures – Résultats complètes” als aanvulling met volledige uitslagen van alle verreden etmaalraces. Eerder werkte het duo Faure en Deliège al samen aan boeken over de Italiaans-Belgische preparateur en teameigenaar Luigi Cimarosti (“Une vie pour la course”) en de Marathon de la Route (“Histoire d’une rallye hors normes”).

De boeken rondom de 24-uursrace vormden de inspiratie tot het nu verschenen werk over de 1000-kilometer-race, zo vertelde auteur Eric Faure afgelopen zondag tijdens de presentatie in Spa. “Het was Gérard T’Serstevens, die als fotograaf uit de regio al decennialang op het circuit actief is en veel foto’s voor het boek had geleverd, die met het idee kwam”, aldus Faure. “’Waarom maak je geen boek over de 1000 Kilometer’, vroeg hij, en zo kwam dit project tot stand.” Faure ging op de van hem inmiddels bekende grondige manier op zoek naar informatie en gegevens en dat resulteerde in wederom een fraai boekwerk met interessante racehistorie.

Het verhaal van de 1000-kilometerrace begint in de jaren vijftig met een redelijk kleinschalig initiatief onder de noemer Grand Prix de Spa, aanvankelijk met productiewagens, maar groeit na de overstap naar GT’s en sportwagens in 1957 al snel uit tot een evenement van internationale status en wordt zo voor het seizoen 1963 opgenomen in de kalender van het WK voor sportwagens. Vanaf dat jaar wordt iedere race ook uitgebreid belicht in het boek, inclusief volledige uitslag, en in 1963 vinden we ook al de eerste Nederlander in de persoon van Luc Beaulen, die met een Lotus Elite als 21^e geklasseerd wordt, op acht ronden van winnaar Willy Mairesse in de Ferrari 250 GTO. De GTO’s zijn in dat eerste WK-jaar in Spa oppermachtig met een ‘clean sweep’ van de top drie, gevolgd door nog eens twee Ferrari’s van het type 250 GT SWB. In 1964 staat Ben Pon voor het eerst in de uitslag, als achtste met een Porsche 904 GTS. Een jaar later staat hij als derde zelfs op het podium, opnieuw met een 904, achter Willy Mairesse en David Piper, beide met een Ferrari 250 LM. Rob Slotemaker haalt met een 904 de eindstreep niet nadat er een wiel was afgebroken.

Vanaf 1966 wordt de raceafstand verdubbeld van de oorspronkelijke 500 kilometer naar 1000. Er komen ook grotere auto’s: Ferrari 330, Ford GT40. Gijs en David van Lennep eindigen als 15^e met een Porsche 906. In 1967 behaalt Jacky Ickx samen met Dick Thompson in een Mirage M1-Ford zijn eerste overwinning in de 1000-kilometer-race van Spa. Terwijl David van Lennep samen met de Belg George Hacquin met een Matra Djet als 17^e geklasseerd wordt, staan Ben Pon en Gijs van Lennep met de Porsche 906 onder de niet-gestarte teams. “Accident aux essais”, staat er simpel als verklaring bij, een behoorlijk understatement voor de zware crash die Van Lennep bijna het leven kostte…

In 1968 is Rob Slotemaker de enige Nederlander, hij wordt twaalfde, samen met Teddy Pilette in een Alfa Romeo T33/2. Het jaar erna wint voor het eerst een Porsche de race, de 908 LH met Jo Siffert en Brian Redman. Ditmaal eindigen Slotemaker en Pilette met de Alfa als zesde. Gijs van Lennep is terug en deelt een Alpine A220 met Jean-Claude Andruet, het duo wordt 21^e. De jaren 1970 en 1971 zijn ook in Spa de periode van de Porsche 917, misschien wel de meest tot de verbeelding sprekende sportwagen ooit. Niet voor niets siert de 917 in Gulf-kleuren, bestuurd door Jo Siffert, ook de voorpagina van het boek, achtervolgd door Jacky Ickx in de Ferrari 512 en daarachter de andere Gulf-917 van Pedro Rodriguez en Leo Kinnunen. In 1970 worden Gijs van Lennep en Hans Laine met een 917 vijfde, het jaar daarop eindigt het 917-tijdperk met een 1-2 voor de beide Gulf-auto’s van Rodriguez/Oliver en Siffert/Bell. Gijs van Lennep en Helmut Marko vallen uit door een motordefect.

In 1972 wil Jackie Stewart om veiligheidsredenen de race laten annuleren, maar hij vindt nauwelijks weerklank bij andere coureurs, die ondanks alle risico’s gewoon graag in Spa willen racen. Zes drieliter-prototypes starten in de hoogste klasse, waarin het Ferrari-fabrieksteam oppermachtig is. Gijs van Lennep deelt de Mirage met Derek Bell en eindigt als vierde, maar wel op zeven ronden van de winnende Ferrari van Redman/Merzario. Het jaar erna bezetten de Gulf-Mirages de eerste twee plaatsen, Van Lennep en Herbert Müller worden vijfde met de Porsche 911 Carrera RSR. In de jaren 1974 en 1975 beleefde de sportwagenracerij zoals zo vaak een overgangsperiode. Er waren nog maar een paar prototypes, bij de GT’s hadden de 911 RSR’s de overhand. Gijs van Lennep en Herbert Müller eindigden in 1974 met een RSR Turbo als derde algemeen. In 1975, het laatste jaar dat in het boek wordt behandeld, eindigden de beide fabrieks-Alfa Romeo T33’s met ruime voorsprong als eerste en tweede. Toine Hezemans deelt een 911 Carrera RSR met Tim Schenken en John Fitzpatrick en wordt als negende geklasseerd.

Daarmee eindigde het tijdperk van de sportwagenraces op het oude circuit van Spa met een lengte van 14 kilometer. Pas in 1982, met de invoering van het Groep C-reglement, vond er opnieuw een 1000-kilometer-race plaats, toen op het tot zeven kilometer ingekorte circuit. “Dat wordt het onderwerp van het tweede deel van het boek, maar voordat dat er is, gaat het minstens twee jaar duren”, zei auteur Eric Faure. Voorlopig kunnen we vooruit met het nu verschenen werk. Het boek is geen droge opsomming van het verhaal door de jaren heen, want de racehoofdstukken zijn telkens ingedeeld in stukken van twee of drie jaar, onderbroken door hoofdstukken over specifieke thema’s, zoals de reglementen, de ‘Coupes de Spa’, GT’s in al hun verschijningsvormen, tweeliter-prototypes, bijzondere prototypes (de Belgische Apal, de Diva, de merkwaardige Marcos Mantis XP, de Deep Sanderson…), Belgische rijders, toerwagens in de 1000-kilometer-race en John Wyer, die met zijn team en vele successen een bijzonder stempel op de race drukte.

Naast de tekst en volledige uitslagen van alle races, inclusief uitvallers met – voorzover bekend – de reden van uitval en zelfs de niet-starters, blinkt dit boek vooral ook uit door de prachtige illustraties. Het werk telt niet minder dan 485 foto’s, waaronder veel tot dusver onbekend materiaal. Daarbij gaat het niet alleen om actiefoto’s, maar ook opnamen uit pits en paddock, die een prachtig en sfeervol tijdsbeeld geven. En dan zijn er nog 17 originele tekeningen van Benoît Deliège, prachtig uitgevoerd en met veel gevoel voor detail. Het zijn uiteenlopende uitingen: het merendeel bestaat uit aquarellen, maar er is ook een potloodtekening in vele tinten grijs en twee afbeelding in acryl op doek. Alleen al daarom zou je als liefhebber het boek willen hebben!

Bij de presentatie van afgelopen zondag in Spa waren uitgever en illustrator Benoît Deliège en auteur Eric Faure ook zo vriendelijk om het exemplaar van uw redacteur te signeren en van een opdracht te voorzien. Deliège nam zelfs uitgebreid de tijd om er een prachtige originele potloodtekening van de Porsche 908 van Jo Siffert uit 1969 in te zetten, wat het boek uniek maakt! Is er dan helemaal niks aan te merken? Toch wel: we hadden boven de uitslagen graag het jaartal van de race en het liefst ook de datum van het evenement gezien, maar dat is een detail. Voor de rest is het boek over de 1000-kilometer-race van Spa een absolute aanrader. We kijken nu al uit naar het vervolg!

Eric Faure / Benoît Deliège: Les 1000 km de Spa – La saga part. 1 (1963-1975). Uitgave: Benoît Deliège Editions, 224 pagina’s in hardcover, 24 x 29 cm, Franstalig, ISBN 978-2-9603482-3-1, prijs 49 Euro.